گروه اقتصادی – مهدی صفائی: معاملات امروز بازار سهام نشان داد که با وجود ترس ایجادشده در روز‌های گذشته، تقاضا هنوز از بازار خارج نشده است. شاخص کل بورس با رشد ۶ هزار و ۸۴۰ واحدی به محدوده ۷ میلیون و ۷۹۰ هزار واحد رسید و شاخص هم‌وزن نیز در مسیر مثبت حرکت کرد. ارزش معاملات خرد نیز حدود از ۴۳ همت فراتر رفت؛ موضوعی که نشان می‌دهد نقدینگی همچنان در بازار وجود دارد، هرچند احتیاط معامله‌گران افزایش یافته است.
در واقع بازار طی روز‌های اخیر با دو مسئله متفاوت مواجه بوده است. از یک سو ریسک‌های سیستماتیک همچنان می‌تواند رفتار سرمایه‌گذاران را تحت تأثیر قرار دهد و از سوی دیگر، تصمیمات سیاست‌گذار درباره نرخ خوراک و قیمت‌گذاری محصولات شرکت‌ها بار دیگر نگرانی درباره سودآوری بنگاه‌ها را افزایش داده است. اتفاقات اخیر در صنعت پالایش نیز نمونه روشنی از همین مسئله است؛ جایی که ابهام درباره دستورالعمل قیمت‌گذاری نفت خام و فرآورده‌ها به تعلیق چند نماد پالایشی منجر شد.
ترس از قیمت‌گذاری؛ مسئله فقط پالایشی‌ها نیست
اهمیت موضوع نرخ خوراک برای بازار سهام فقط به چند نماد پالایشی محدود نمی‌شود. مسئله مهم‌تر، افزایش ریسک تصمیم‌گیری برای سرمایه‌گذاران است. وقتی یک شرکت نمی‌تواند با اطمینان مناسبی درباره هزینه خوراک، نرخ فروش یا فرمول قیمت‌گذاری محصولات خود چشم‌انداز سودآوری را برآورد کند، طبیعتاً ارزش‌گذاری سهام آن نیز با احتیاط بیشتری انجام می‌شود.
به همین دلیل، حتی اگر ابهام فعلی در صنعت پالایش برطرف شود، بازار همچنان به نحوه برخورد سیاست‌گذار با سایر صنایع حساس خواهد بود. در مقابل، هر خبری که نشان دهد تصمیمات مربوط به قیمت‌گذاری با ثبات و قابلیت پیش‌بینی بیشتری همراه شده، می‌تواند بخشی از ترس ایجادشده در بازار را کاهش دهد.
آیا فنر بورس آماده رها شدن است؟
پاسخ به این سؤال بیش از هر چیز به رفع موانع فعلی بستگی دارد. بورس در هفته‌های اخیر رشد قابل توجهی را تجربه کرده و شاخص کل حتی تا محدوده ۷.۹ میلیون واحد پیش رفته است؛ بنابراین نمی‌توان انتظار داشت صرفاً با انتشار یک خبر مثبت، بازار بدون وقفه وارد یک روند صعودی شود. بخشی از سهامداران در چنین سطوحی ممکن است همچنان به شناسایی سود فکر کنند.
با این حال، تفاوت مهم شرایط فعلی با یک بازار کاملاً فرسایشی این است که ارزش معاملات همچنان در سطح بالایی قرار دارد و در صورت کاهش ریسک‌های سیاست‌گذاری، همین نقدینگی می‌تواند دوباره سمت تقاضا را تقویت کند. در معاملات امروز نیز ۵۹۵ نماد مثبت در برابر ۳۹۲ نماد منفی قرار گرفتند و نسبت نماد‌های مثبت به منفی بالاتر از یک بود.
پیش‌بینی بورس فردا
برای معاملات فردا، سناریوی محتمل ادامه تعادل با تمایل به سمت مثبت است؛ به‌ویژه اگر خبر منفی تازه‌ای از حوزه قیمت‌گذاری و فضای سیاسی منتشر نشود. با این حال، انتظار حرکت یک‌طرفه و پرشتاب شاخص تا زمان رفع دو ریسک معرفی شده منطقی نیست و احتمال نوسان در نماد‌های بزرگ همچنان وجود دارد.
در نهایت، «فنر بورس» زمانی آزاد می‌شود که بازار علاوه بر نبود شوک جدید، از بابت قابل پیش‌بینی بودن تصمیمات سیاست‌گذار نیز اطمینان بیشتری پیدا کند؛ چراکه در شرایط فعلی، کاهش ریسک قیمت‌گذاری می‌تواند به اندازه یک محرک مثبت اقتصادی برای بازار اهمیت داشته باشد.
پیش‌بینی بورس فردا سه‌شنبه ۱۴ مهر: آیا فنر شاخص بالاخره رها می‌شود؟ | نقدینگی در کمین، اما ۲ ریسک بزرگ مانع صعود!
