علیرضا نجمی: در شرایطی که مذاکرات ایران و آمریکا در هاله‌ای از ابهام است و مشخص نیست به کدام سو می‌رود، محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، چند روز پیش بر جدیت ایران در روند مذاکرات تاکید کرده بود؛ آن هم در شرایطی که بنا بر اعلام رسمی مذاکره‌ای میان ایران و آمریکا در جریان نیست. این اظهارات بار دیگر این پرسش را مطرح می‌کند که در شرایط فعلی، مسیر مذاکرات میان ایران و آمریکا در چه مرحله‌ای است؟
در حالی که تنش‌ها میان تهران و واشنگتن همچنان ادامه دارد و تحولات منطقه‌ای بر فضای سیاسی و امنیتی سایه انداخته است، ادامه رایزنی‌های دیپلماتیک می‌تواند یکی از عوامل تعیین‌کننده در مسیر آینده باشد. حال باید دید این روند در نهایت به نتیجه‌ای برای کاهش تنش‌ها منجر خواهد شد یا آنکه اختلافات موجود بار دیگر دو طرف را به سمت رویارویی گسترده‌تر سوق خواهد داد.
در همین راستا، خبرآنلاین با حسن قشقاوی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، و علیرضا سلیمی، عضو هیئت‌رئیسه مجلس شورای اسلامی، درباره آخرین وضعیت مذاکرات، میزان جدیت این روند و چشم‌انداز تحولات پیش‌رو گفت‌وگو کرده است.
حسن قشقاوی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، در واکنش به اظهارات دبیر شورای عالی امنیت ملی درباره آخرین وضعیت پیام‌رسانی میان ایران و آمریکا گفت: «اگر روایت‌های طرف آمریکایی را کنار بگذارید که معمولاً بخشی از فضای روانی و جنگ روانی است، روایت ایرانی یک روایت واحد است. کسی اختلافی ندارد؛ دولت، مجلس، قوای نظامی و دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی، همه یک حرف داریم.»
وی افزود: «حرف ما این بود که در فرصت حضور دیپلمات‌های ایرانی و آقای وزیر امور خارجه در نیویورک، میانجی‌ها تلاش‌هایی داشتند تا پیام‌هایی را به صورت غیرمستقیم از سوی طرف آمریکایی منتقل کنند.»
قشقاوی ادامه داد: «اگر مقصود از مذاکره، تبادل پیام به صورت غیرمستقیم از طریق میانجی‌ها باشد، این اتفاق وجود داشته است. اما الان نمی‌دانم و بعید می‌دانم در این روزها، یعنی بعد از بازگشت آقای دکتر عراقچی از نیویورک، اقدام جدیدی در این زمینه صورت گرفته باشد.»
سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس تأکید کرد: «بنابراین باید میان تبادل پیام از طریق میانجی‌ها و مذاکره مستقیم تفاوت قائل شد و آنچه در نیویورک دنبال شد، در چارچوب انتقال پیام‌های غیرمستقیم از سوی میانجی‌ها بود.»
قشقاوی در ادامه درباره شروط ایران برای باز شدن تنگه هرمز گفت: «آن هم روشن است. ما همه گفتیم بحث این است که باید هفت شرط ما محقق شود تا آن چیزی که آمریکایی‌ها می‌گویند، یعنی باز شدن تنگه هرمز، محقق شود. آنها می‌گویند نه، اما ما زمان را فشرده کرده‌ایم.»
وی افزود: «در مذاکرات اسلام‌آباد هم بحث زمان‌های ۳۰ روزه و ۶۰ روزه مطرح بود و ما گفتیم شما ظرف این هفت روز این اقدامات را انجام دهید و ما از روز هشتم این کار را انجام می‌دهیم.»
سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ادامه داد: «اگر منظور از این موضوع همین است، ما آن را مطرح کرده‌ایم، اما هنوز آمریکایی‌ها در این زمینه تصمیمی نگرفته‌اند.»
قشقاوی در ادامه درباره شرایط داخلی آمریکا و تأثیر تحولات منطقه‌ای بر تصمیم‌گیری این کشور گفت: «صادقانه بگویم، فشاری که شاید در حال حاضر در آمریکا بسیار زیاد است، به‌ویژه در آستانه انتخابات و با توجه به اختلافاتی که میان آنها وجود دارد، شرایطی را ایجاد کرده که آنها تحت فشار زیادی قرار دارند.»
وی افزود: «تحولات منطقه‌ای نیز به هر حال بر محاسبات آنها تأثیرگذار است. برای مثال، اقداماتی خارج از بحث ایران، از جمله تحولات مربوط به انصارالله و نبردی که طی ۱۰ تا ۱۲ سال گذشته با عربستان داشته‌اند و همچنین پیشروی‌هایی که در تهز و مناطق دیگر دارند، در مجموع مقداری فضای روانی تنگی را برای تصمیم‌گیران کاخ سفید ایجاد کرده است.»
همچنین علیرضا سلیمی عضو هیات رئیسه مجلس درباره پیام‌های آمریکا و احتمال بازگشت به شرایط جنگی گفت: «آمریکایی‌ها پیام‌هایی داده‌اند و ما در حال بررسی این موضوع هستیم، اما ایران به شرایط قبل بازنمی‌گردد. علت این است که توان پاسخگویی ما در حوزه نظامی نسبت به گذشته بیشتر شده و ضعف‌های آمریکایی‌ها نیز برای ما روشن شده است.»
وی افزود: «ترامپ نیز وقتی درباره مذاکرات صحبت می‌کند، موضوع گفت‌وگو و جنگ روانی را مطرح می‌کند. آنها پیام‌هایی داده‌اند و ما در حال بررسی هستیم، اما به هیچ وجه از خواسته‌ها و مطالبات هفت‌گانه‌ای که مطرح شده، کوتاه نمی‌آییم.»
عضو هیئت‌رئیسه مجلس شورای اسلامی در پاسخ به این سوال که چقدر احتمال وقوع جنگی شبیه جنگ ۴۰ روزه وجود دارد، گفت: «ترامپ به دنبال مدیریت بازار انرژی است، به دلیل اینکه اوضاع اقتصادی داخل آمریکا بیش از آن چیزی است که تصور می‌شود، تحت فشار قرار دارد.»
۲۹۲۲۱
