میلیونها بیننده که بازی پرسپولیس و النصر را به صورت زنده مشاهده کردند، احتمالاً از خود پرسیدند چرا امکانات ورزشگاه آزادی و زمین بازی، در مقایسه با رقبای آسیایی اینقدر بیکیفیت است؟
اقتصاددانان در پاسخ میگویند؛ توقف سرمایهگذاری و منفی شدن رشد موجودی سرمایه، سرعت استهلاک زیر ساختها را افزایش میدهد و ایران را به کشوری فرسوده تبدیل میکند.
لیگ زیر ساختها
باشگاههای فوتبال پرسپولیس، سپاهان و نساجی امسال در لیگ قهرمانان آسیا حضور دارند تا در شکل نوین این لیگ آسیایی که فاصلهای بعید حتی با سایه کمرمق لیگ قهرمانان اروپا دارد، برای قهرمانی در قاره کهن بجنگند. پرسپولیس با الدحیل قطر، النصر عربستان و استقلال تاجیکستان همگروه است. سپاهان باید با الاتحاد عربستان، نیروی هوایی عراق و آلمالیق ازبکستان بازی کند و نساجی هم به مصاف بمبئی هند، نوبهار ازبکستان و الهلال عربستان میرود.
با اینکه تاجیکستان و ازبکستان به خاطر به ارث بردن زیرساختهای برجایمانده از سیستم کمونیستی شوروی سابق که در توسعه ورزش به شکل پایه و گسترش مکانهای ورزشی سابقهای طولانی داشت، وضعیت نسبتاً مناسبی در زمینه مکانهای ورزشی دارند، اما به دلیل جمعیت کم و ورزش اول نبودن فوتبال در آن کشورها (دقیقاً مثل هند)، استادیومهای فوتبالشان گنجایش چندانی ندارد (نهایتاً 35 تا 40 هزار نفر)، اما با انجام خصوصیسازی و تعریف قوانین ویژه و همچنین تقسیم درآمد حاصل از فوتبال، تیمهایشان را سرپا نگه داشته و زیرساختها را هم تا حد امکان توسعه دادهاند.
بعد از این کشورها عراق را باید قرار داد که با افزایش درآمدهای ناشی از فروش نفت طی چند سال گذشته و گرفتن جای ایران در صادرات نفت توانسته به توسعه زیرساختهای صنعتی و ورزشیاش شتابی ویژه بدهد. فوتبال در عراق جایگاهی ویژه دارد و مردم عراق به شدت فوتبال را دوست دارند. دولت عراق هم در یک دهه گذشته با ساخت چند استادیوم بزرگ و کوچک مانند استادیومهای بینالمللی 32 هزارنفری المدینه بغداد (2021)، 65 هزارنفری بصره (2013)، 30 هزارنفری کربلا (2016)، 30 هزارنفری نجف (2018)، 15 هزارنفری الزورای بغداد (2022) و ساخت یا بهسازی چندین استادیوم دیگر، راه را برای توسعه فوتبال کشور هموار کرده است. در اقلیم کردستان هم ساختوساز یا تجهیز استادیومها بهوسیله دولت محلی انجام شده و دنبال میشود. نگاه ویژه به فوتبال پایه همزمان با تکمیل پروژههای کوچک و تجهیز مراکز آموزش فوتبال در شهرهای مستعد از دیگر اقدامات عراقیها برای بازگشت دوباره به ردههای بالای فوتبال آسیاست.
اما بعد از این کشورها، قطر و عربستان عملاً در سیارهای دیگر سیر میکنند! برگزاری جام جهانی 220 میلیارددلاری در قطر و ساخت استادیومهای مدرن و مجهز در کنار توسعه زیرساختهای شهری و رفاهی، قطر را از سایر کشورهای منطقه متمایز کرد. با اینکه فوتبال در قطر و عربستان هم مثل ایران به شکل کاملاً دولتی اداره میشود و باشگاهها و حتی فدراسیون در ظاهر شرکتهای خصوصی و نهادهایی مستقل هستند، اما همه میدانند که بدون حمایت و دخالت حکومت در ساختوسازها و تجهیز و تزریق بودجه به باشگاهها، امورات فوتبال در این کشورها نمیگذرد. اما نحوه دخالت دولت و ورود سرمایههای دولتی به فوتبال عربستان و قطر با آنچه در ایران ما اتفاق میافتد تفاوتهایی فاحش دارد و تقریباً کپی خاورمیانهای تمیز از چیزی است که کره جنوبی و ژاپن طی دو دهه گذشته تمرین و اجرا کردهاند.







