انواع مواد نگهدارنده خوراکی در صنایع غذایی کدامند؟

استفاده از مواد نگهدارنده خوراکی صنایع غذایی یکی از موضوعات مهمی است که همه افراد باید به آن توجه ویژه داشته باشند. در واقع امروزه بنا به دلایل مختلفی تولید کنندگان مواد غذایی از نگهدارنده‌های مختلفی مثل نگهدارنده‌های طبیعی و شیمیایی استفاده می‌کنند. اینکه این مواد نگهدارنده خوراکی صنایع غذایی چه موادی هستند را در ادامه این مطلب با هم بررسی خواهیم کرد. در صورتی که تمایل دارید در این حوزه اطلاعات بیشتری کسب کنید حتماً ما را تا انتهای این مطلب همراهی کنید.

دلایل استفاده از نگهدارنده در مواد غذایی

ممکن است این سوال برای شما پیش آمده باشد که اصولاً چرا با توجه به ریسک‌هایی که استفاده از مواد نگهدارنده وجود دارد باید از این مواد نگهدارنده برای تولید مواد غذایی مختلف استفاده کرد؟ دلایل زیادی برای استفاده از نگهدارنده‌های مختلف وجود دارد که در این قسمت مهمترین دلایل آن را با هم بررسی خواهیم کرد.

از مهمترین دلایل استفاده از نگهدارنده مواد غذایی می‌توان به جلوگیری از رشد هر نوع میکروب، قارچ، باکتری و ویروس در مواد غذایی مختلف اشاره کرد. در واقع مواد غذایی از هنگام تولید تا هنگام مصرف پروسه طولانی و مختلفی را طی می‌کنند. در صورتی که از مواد نگهدارنده استفاده نشود ممکن است که در هنگام سپری کردن این پروسه و در شرایط نگهداری مختلف، به محلی برای تولید و رشد انواع میکروب، ویروس یا باکتری تبدیل شوند.

از دیگر دلایل استفاده از مواد نگهدارنده می‌توان به افزایش طول عمر ماده غذایی مورد نظر اشاره کرد. همانطور که در بالا نیز مورد آن صحبت کردیم، بعضی از مواد غذایی پس از تولید مدت زمان زیادی را در مرحله نگهداری سپری می‌کنند در صورتی که مواد نگهدارنده به این مواد غذایی افزوده نشود، مواد غذایی مورد نظر هم خاصیت خود را از دست می‌دهند و هم ممکن است که فاسد شوند.

یکی دیگر از دلایل استفاده از انواع مواد نگهدارنده تازه و پایدار نگه داشتن مواد غذایی مورد نظر است.

مواد نگهدارنده طبیعی غذایی کدامند؟

مواد نگهدارنده خوراکی صنایع غذایی خود به دو دسته مواد نگهدارنده طبیعی و مواد نگهدارنده شیمیایی تقسیم‌بندی می‌شوند. هر کدام از این مواد نگهدارنده دارای ویژگی‌ها و مزایا و معایب مخصوص به خود هستند.

در گذشته که از مواد نگهدارنده شیمیایی برای حفاظت و نگهداری از مواد غذایی استفاده نمی‌شد این نگهدارنده‌های طبیعی بودند که از فاسد شدن مواد غذایی در مدت طولانی جلوگیری می‌کردند. البته امروزه هم هنوز به عنوان مواد نگهدارنده طبیعی استفاده می‌شود.

نگهدارنده‌های طبیعی شامل نمک، شکر، الکل، سرکه، گلیسیرین و… هستند. از دیگر روش‌های نگهداری از مواد غذایی می‌توان به انجماد و جوشاندن آن‌ها نیز اشاره کرد.

از بین نگهدارنده‌های طبیعی نمک و شکر جزء مهمترین و اولیه‌ترین مواد نگهدارنده طبیعی هستند که از رشد هر نوع باکتری در مواد غذایی جلوگیری می‌کنند. البته نمک یک ماده نگهدارنده قوی‌تر از دیگر مواد نگهدارنده طبیعی است که حتی می‌توان برای حفاظت گوشت و ماهی نیز از آن استفاده کرد.

نگهدارنده های شیمیایی مواد غذایی

در مقابل مواد نگهدارنده طبیعی، مواد نگهدارنده شیمیایی هم وجود دارد. معمولاً این نگهدارنده‌های شیمیایی، مواد شیمیایی خوراکی هستند. به صورت کلی مواد نگهدارنده شیمیایی توانستند یک تغییر و انقلاب بزرگ را در صنعت غذا به وجود بیاورند. در واقع با استفاده از این مواد نگهدارنده می‌توان مواد غذایی را تا مدت‌های زیادی با توجه به نوع ماده غذایی نگهداری کرد.

واضح است که مواد نگهدارنده طبیعی از مواد نگهدارنده شیمیایی برای بدن سالم‌تر و مفیدتر هستند. اما این موضوع باعث نمی‌شود که ویژگی‌ها و مزایای نگهدارنده‌های شیمیایی را در نظر نگیریم. مواد نگهدارنده شیمیایی باعث می‌شوند که مواد غذایی در مدت طولانی‌تر و با کیفیت بهتری سالم و تازه بمانند. از مهمترین مواد نگهدارنده شیمیایی می‌توان به نیترات‌ها، سولفیت‌ها، سوربات‌ها، بنزوات‌ها و… اشاره کرد.

کدام نگهدارنده های غذایی مضرند؟

درست است که مواد نگهدارنده غذایی باعث می‌شوند که مواد غذایی مختلف بتوانند در مدت زمان بیشتر و طولانی‌تری سالم و تازه بمانند اما استفاده از این مواد نگهدارنده در بسیاری از موارد ضررهایی را هم به همراه دارد. توصیه دانشمندان و پزشکان متخصص این است که استفاده از مواد غذایی که دارای نگهدارنده هستند را محدود کنید. یعنی استفاده بیش از اندازه از این مواد غذایی می‌تواند مضر و خطرناک باشد. حتی مواد نگهدارنده طبیعی هم اگر به صورت بیش از اندازه استفاده شوند می‌توانند برای بدن مضر باشند.

البته سازمان بهداشت جهانی به این موضوع اشاره کرده است که اگر مواد نگهدارنده با دوز مجاز و کم استفاده شود ضرر خاصی برای بدن ندارد.

از مهمترین خطرات و ضررهای که مواد نگهدارنده دارند می‌توان به مسمومیت‌های غذایی، دردهای شکمی، حساسیت‌های مربوط به معده و روده و… اشاره کرد. از دیگر ضررهای بلند مدت و استفاده زیاد و مداوم این نگهدارنده‌ها می‌توان به چاقی و در بعضی از مواقع به سرطان زا بودن آن اشاره کرد.

در کل بهتر است که همه افراد تلاش کنند تا کمتر از مواد غذایی که حاوی نگهدارنده‌های مختلف هستند استفاده کنند. اما بعضی از افراد به دلیل بعضی از مشکلات و بیماری‌های زمینه‌ای که دارند باید استفاده از این مواد غذایی را به حداقل برسانند در غیر اینصورت می‌تواند آسیب‌ها و خطرات جدی برای سلامتی آن‌ها داشته باشد. از جمله این افراد می‌توان به افرادی که دچار بیماری‌هایی مثل دیابت و بیماری‌های قلبی، فشارخون، آلرژی، آسم و… هستند نام برد. همچنین بهتر است که کودکان و نوجوانان نیز در کمترین میزان ممکن از این نوع مواد غذایی استفاده کنند تا هم سلامتی بهتر و هم رشد بدنی بهتری داشته باشند.

جمع بندی

در این مطلب تلاش کردیم تا شما را با لزوم استفاده از مواد نگهدارنده برای تولید مواد غذایی آشنا کنیم. همانطور که می‌دانید نگهدارنده‌ها به دو دسته نگهدارنده طبیعی و شیمیایی تقسیم‌بندی می‌شوند که هر کدام از آن‌ها ویژگی‌ها و مزایا و معایب مخصوص به خود را دارند. درست است که بهتر است تا حد امکان از مواد غذایی بدون نگهدارنده استفاده شود اما در دنیای امروز استفاده نکردن از مواد غذایی که حاوی نگهدارنده باشد غیرممکن است. توصیه ما استفاده متعادل و به اندازه از این نوع مواد غذایی است. واضح است که استفاده از مواد غذایی به صورت تازه می‌تواند به بهبود سلامتی شما ما کمک زیادی بکند.

همچنین اگر شما به بیماری‌های خاصی دچار هستید و نمی‌دانید که می‌توانید از این مواد غذایی استفاده کنید یا خیر بهتر است که در این حوزه از پزشک متخصص و آگاه در امور تغذیه مشاوره و کمک بگیرید تا سلامتی شما به خطر نیفتد.

رپورتاژ ( تمامی مسئولیت این متن بر عهده منتشرکننده اصلی آن میباشد! )