همشهری آنلاین – مریم شیرافکن : متخصصان سلامت زنان می‌گویند وقت آن رسیده است که ۶ باور رایج درباره یائسگی را کنار بگذاریم و با شناخت بهتر بدن، این مرحله طبیعی زندگی را آگاهانه‌تر پشت سر بگذاریم.
۱. یائسگی در همه زنان در یک سن اتفاق می‌افتد
یکی از باورهای رایج این است که همه زنان در سن مشخصی یائسه می‌شوند؛ اما واقعیت این است که زمان شروع این دوره در افراد مختلف متفاوت است.
میانگین سن یائسگی در آمریکا حدود ۵۲ سال است، اما بسیاری از زنان از دهه چهارم زندگی، نشانه‌های دوران گذار به یائسگی را تجربه می‌کنند.
باید میان دوران پیش‌یائسگی و یائسگی تفاوت قائل شد. دوران پیش‌یائسگی مرحله‌ای است که تغییرات هورمونی و نامنظمی قاعدگی آغاز می‌شود. یائسگی زمانی تأیید می‌شود که فرد ۱۲ ماه متوالی قاعدگی نداشته باشد و علت دیگری برای این وضعیت وجود نداشته باشد.
۲. یائسگی به معنای پایان زندگی جنسی است
یائسگی به معنای پایان میل جنسی یا ناتوانی در داشتن یک رابطه رضایت‌بخش نیست. با این حال، کاهش سطح استروژن می‌تواند باعث خشکی واژن، کاهش رطوبت طبیعی، تغییر در احساسات جنسی و درد هنگام رابطه شود.
اختلال خواب، نوسانات خلقی و تغییرات جسمی نیز ممکن است بر میل جنسی تأثیر بگذارند.
خبر خوب این است که برای بسیاری از این مشکلات، راهکارهای درمانی مؤثری وجود دارد. زنان می‌توانند با مراجعه به پزشک، درباره درمان خشکی واژن، گزینه‌های هورمونی یا غیرهورمونی و راه‌های بهبود کیفیت زندگی جنسی مشورت کنند.
۳. در دوران پیش‌یائسگی دیگر امکان بارداری وجود ندارد
کاهش باروری با افزایش سن به معنای از بین رفتن کامل احتمال بارداری نیست. در دوران پیش‌یائسگی، حتی اگر قاعدگی نامنظم شده باشد، تخمک‌گذاری همچنان ممکن است اتفاق بیفتد.
بنابراین، تا زمانی که یائسگی به‌طور قطعی تأیید نشده است، احتمال بارداری وجود دارد و در صورت نخواستن بارداری، باید درباره روش مناسب پیشگیری با پزشک مشورت کرد.
نامنظم شدن قاعدگی نیز روش قابل اعتمادی برای تشخیص روزهای بدون خطر بارداری نیست.
۴. آزمایش خون به‌تنهایی یائسگی را مشخص می‌کند
بسیاری از زنان تصور می‌کنند برای تشخیص پیش‌یائسگی یا یائسگی حتماً باید آزمایش خون بدهند؛ اما در اغلب موارد، بررسی علائم و تغییرات چرخه قاعدگی برای تشخیص کافی است.
پزشک معمولاً سن، سابقه قاعدگی و نشانه‌هایی مانند گرگرفتگی و اختلال خواب را در نظر می‌گیرد. آزمایش هورمونی در همه زنان ضروری نیست؛ زیرا سطح برخی هورمون‌ها در این دوره نوسان زیادی دارد و ممکن است نتیجه یک آزمایش، تصویر دقیقی از وضعیت فرد ارائه نکند.
با این حال، در شرایط خاص، از جمله قطع قاعدگی در سنین پایین‌تر یا وجود علائم غیرمعمول، پزشک ممکن است آزمایش‌های تکمیلی را درخواست کند.
۵. مکمل‌ها می‌توانند علائم یائسگی را به‌طور کامل درمان کنند
بازار مکمل‌های مخصوص زنان میانسال پر از محصولاتی است که وعده کاهش گرگرفتگی، بهبود خواب، تنظیم هورمون‌ها یا جلوگیری از افزایش وزن می‌دهند. اما هیچ مکملی را نمی‌توان درمان قطعی همه علائم یائسگی دانست.
بعضی مکمل‌ها ممکن است برای شرایط خاص یا کمبودهای تغذیه‌ای مفید باشند، اما اثربخشی و ایمنی همه محصولات تبلیغ‌شده به یک اندازه اثبات نشده است.
حتی بسته‌بندی یک محصول با عنوان «مخصوص یائسگی» به این معنا نیست که حتماً از مکمل‌های معمولی مؤثرتر است. برخی محصولات نیز ممکن است با داروها تداخل داشته باشند.
بهتر است پیش از مصرف مکمل‌های گیاهی یا هورمونی، به‌ویژه در صورت داشتن بیماری زمینه‌ای یا مصرف دارو، با پزشک مشورت کنید.
۶. یائسگی به‌تنهایی باعث افزایش وزن می‌شود
افزایش چربی شکمی در میانسالی برای بسیاری از زنان اتفاق می‌افتد؛ اما نسبت دادن تمام تغییرات وزن به یائسگی، توضیح کاملی نیست.
تغییرات هورمونی ممکن است بر محل ذخیره چربی اثر بگذارند و تجمع چربی در ناحیه شکم را افزایش دهند. از سوی دیگر، افزایش سن با کاهش تدریجی توده عضلانی همراه است؛ تغییری که می‌تواند بر میزان انرژی مصرفی بدن اثر بگذارد.
بنابراین، تغییرات وزن در این دوره معمولاً حاصل مجموعه‌ای از عوامل، از جمله افزایش سن، تغییر ترکیب بدن، میزان فعالیت بدنی، خواب و عادت‌های غذایی است.
نکته مهم این است که افزایش وزن در میانسالی اجتناب‌ناپذیر نیست و می‌توان با اصلاح عادت‌های روزمره، به حفظ سلامت و ترکیب بدنی مناسب کمک کرد.
چگونه دوران یائسگی را سالم‌تر سپری کنیم؟
متخصصان برای کمک به مدیریت علائم و حفظ سلامت در دوران پیش‌یائسگی و پس از آن، چند راهکار را توصیه می‌کنند:
خواب را جدی بگیرید: مشکلات خواب در این دوره شایع‌اند. اصلاح عادت‌های خواب و در صورت لزوم دریافت درمان تخصصی می‌تواند به بهبود کیفیت خواب کمک کند.
استرس را مدیریت کنید: تمرین‌های تنفس عمیق، مدیتیشن و یوگا ممکن است به کاهش استرس، اضطراب و مشکلات خواب کمک کنند.
تمرین قدرتی انجام دهید: تمرین با وزنه یا مقاومت به حفظ توده عضلانی و سلامت استخوان‌ها کمک می‌کند. ترکیب تمرین قدرتی با فعالیت هوازی منظم، انتخاب مناسبی برای سلامت عمومی است.
در صورت نیاز، درمان هورمونی را بررسی کنید: درمان جایگزینی هورمون می‌تواند برای برخی زنان، به‌ویژه در مدیریت علائمی مانند گرگرفتگی، مؤثر باشد؛ اما انتخاب آن باید با توجه به علائم، سابقه پزشکی و عوامل خطر هر فرد و با نظر پزشک انجام شود.
یائسگی پایان سلامتی و نشاط نیست
یائسگی مرحله‌ای طبیعی از زندگی است، نه بیماری‌ای که همه زنان ناچار باشند آن را با نگرانی و تحمل رنج پشت سر بگذارند. شناخت تغییرات بدن، پرهیز از باورهای نادرست و استفاده از راهکارهای مبتنی بر شواهد می‌تواند به زنان کمک کند این دوره را با آرامش و آگاهی بیشتری تجربه کنند.
اگر علائم یائسگی بر خواب، روابط یا فعالیت‌های روزمره تأثیر گذاشته است، مراجعه به پزشک می‌تواند نخستین قدم برای یافتن راهکار مناسب باشد.
منبع : https://www.eatingwell.com/
