گبه و گلیم دستباف دو زیرانداز بسیار زیبا و کاربردی هستند که امروزه علاوه بر نقش زیرانداز خود، نقش تزیینی نیز دارند و جلوه‌ای خاص به مکان می‌دهند.
گبه که به «قالیچه خرسک» نیز معروف است از جنس قالی می‌باشد و توسط عشایر لر و قشقایی بافته می‌شود. ویژگی بسیار مهم گبه که آن را از دیگر زیراندازها متفاوت می‌کند پرزهای بلند آن است که باعث نرم بودن گبه می‌شود. گبه از پشم طبیعی گوسفند و پشم بز بافته می‌شود و رنگ الیاف آن کاملاً طبیعی است؛ هرچند باید در نظر داشت گبه‌های امروزی که در کارخانه بافته می‌شوند از الیاف مصنوعی رنگ شده با مواد شیمیایی به تولید می‌رسند.
طرح گبه یکی دیگر از ویژگی‌های بسیار مهم آن است که باعث تفاوت گبه از دیگر زیراندازهایی مانند فرش و گلیم می‌شود. طرح و نقش گبه کاملاً به شکل ذهنی است و همه چیز در حین بافت گبه رخ می‌دهد؛ در واقع بافنده هیچ نقشه و طرح قبلی برای بافتن آن در ذهن ندارد. این مسئله باعث می‌شود گبه‌ها کاملاً با یکدیگر متفاوت باشند و دو گبه با طرح یکسان در بازار دیده نشود.
گلیم یا «پلاس» یکی دیگر از صنایع دستی ایران است که دارای سطحی صاف و بدون پرز است. مشخصه اصلی گلیم این است که فقط از تاروپود تشکیل شده و برخلاف قالی و یا گبه دارای پرز نیست. از پشم در تولید گلیم دستباف استفاده می‌شود و برای اینکه مرغوبیت و لطافت سطح گلیم بیشتر باشد از پشم زیر گلو و زیر بغل گوسفندان برای بافت آن استفاده می‌کنند. گلیم در طرح‌ها و رنگ‌های مختلفی بافته می‌شود و طرح و نقشه به‌کاررفته در آن بیشتر شامل اشکال مختلف هندسی است؛ هرچند بسیاری از گلیم‌ها طرح ذهنی دارند و از نقوش طبیعی و حیوانات در بافت آنها استفاده شده است.
بسیار مهم است که پیش از خرید گبه و خرید گلیم دستباف به موارد گفته شده توجه شود تا افراد بتوانند در هنگام خرید، با آشنایی کامل با این دو هنر، به خرید آنها دست بزنند.
نکات مهمی که باید در هنگام خرید گبه در نظر گرفته شود
زمانی که می‌خواهید دست به خرید گبه بزنید باید در ابتدا بدانید که می‌خواهید گبه دستباف و یا گبه ماشینی خریداری کنید. گبه دستباف توسط بافندگان و با استفاده از الیاف طبیعی و رنگ‌های طبیعی به تولید می‌رسد. ازآنجایی‌که فرایند تولید گبه دستبافت کمی دشوار است قیمت گبه دستباف بالا می‌باشد و همین مسئله باعث می‌شود که بسیاری از خریداران از خرید گبه دستباف صرف‌نظر کنند. برای حل این مشکل گبه ماشینی نیز تولید شده است. این گبه در کارخانه‌ها و با استفاده از الیاف مصنوعی و کمتر از پشم خالص تولید می‌شود. به دلیل نوع الیاف و استفاده از ماشین‌ها برای بافت گبه ماشینی، این محصول قیمت مناسب‌تری دارد؛ هرچند به اندازه گبه دستباف ارزشمند نیست.
در هنگام خرید گبه به چه مواردی باید توجه کرد؟
- اگر می‌خواهید گبه را در محیطی بیندازید که در رفت‌وآمد است و یا دارای کودک یا حیوان خانگی هستید بهتر است از خرید گبه دستباف خودداری کنید؛ زیرا این موارد باعث می‌شوند گبه سریع‌تر دچار اصطکاک و خرابی شود.
- به طرح و نقشه گبه و تناسب آن با محیط توجه داشته باشید. طرح و نقشه گبه بسیار متنوع است.طرح شیر، طرح ایلاتی، طرح راه‌راه، و طرح خشتی تنها تعدادی از طرح‌های بسیار متنوع گبه‌ها هستند. به همین دلیل باید این طرح‌ها را بشناسید و گبه‌ای را خریداری کنید که با دکوراسیون منزل شما هماهنگی دارد.
- اگر می‌خواهید برای خرید گبه دستباف اقدام کنید حتماً از کمک یک کارشناس استفاده کنید تا بتوانید گبه دستباف را از ماشینی به‌خوبی تشخیص دهید و گبه ماشینی را با قیمت بالا و به‌جای گبه دستبافت خریداری نکنید.
همان‌طور که می‌بینید خرید گبه شاید به‌ظاهر کار راحتی باشد؛ اما به دلیل اینکه امروزه تنوع بالایی از این محصول در بازار موجود است ممکن است افراد هنگام خرید سردرگم شوند و به همین دلیل خرید این محصول از یک فروشگاه معتبر بسیار اهمیت دارد. یکی از فروشگاه‌های معتبر که شما می‌توانید با خیال راحت گبه موردنظر خود را از آن خریداری کنید فروشگاه اینترنتی جریان گالری است که تنوع بالایی از این محصول را در سایت خورد گردآورده تا خریدار به‌راحتی بتواند گبه دستباف موردنظر خود را با خیال راحت خریداری کند.
خرید گلیم دستباف باید با توجه به چه نکاتی انجام شود؟
گلیم دستباف در طرح و نقشه‌های خاص و رنگارنگ خود طرف‌داران بسیاری دارد. این زیرانداز سنتی می‌تواند رنگ و جلوه جذابی به هر مکانی ببخشد و به همین دلیل افراد بسیاری برای تهیه زیرانداز به سراغ خرید گلیم دستبافت می‌روند.
گلیم دستبافت انواع مختلفی دارد که در هنگام خرید باید در نظر گرفته شود. انواع معروف گلیم دستبافت به شرح زیر هستند:
- گلیم شاهسونی
- گلیم لری
- گلیم بلوچی
- گلیم هرسین
- گلیم خمسه
- گلیم قشقایی
هر کدام از این گلیم‌ها دارای طرح و نقشه‌ها و رنگ‌آمیزی خاصی هستند و به همین دلیل با یکدیگر متفاوت‌اند؛ بنابراین زمانی که می‌خواهید برای خرید گلیم دستبافت اقدام کنید باید به تفاوت انواع گلیم توجه داشته باشید.
گلیم همچنین از نظر بافت به انواع مختلفی تقسیم می‌شود که این مسئله هم می‌تواند بر روی قیمت گلیم و هم ظاهر آن تأثیر بگذارد. انواع گلیم بر اساس بافت به شرح زیر هستند:
- گلیم ساده باف: این گلیم یک رو دارد و نقشه از پیش تعیین شده‌ای برای بافت آن وجود ندارد.
- گلیم نقش‌برجسته: این گلیم زمینه ساده و نقوشی برجسته یا پرزدار دارد.
- گلیم ورنی: این گلیم دستباف یک رو است و بدون نقشه و به شکل ذهنی بافته می‌شود.
جدای از مواردی که به آنها اشاره کردیم و باید در خرید گلیم در نظر گرفته شود. نکات زیر را نیز از اهمیت خاصی برخوردارند:
- طرح و رنگ‌بندی گلیم باید با دکوراسیون منزل شما هماهنگی داشته باشد؛ بنابراین در هنگام خرید به این مورد حتماً دقت کنید.
- جنس نخ به‌کاررفته در تاروپود گلیم باید از نوع مرغوب باشد. گلیم سبک‌وزن است و اگر از الیاف طبیعی بافته شده باشد بوی نامطبوع شیمیایی نمی‌دهد.
- ابعاد گلیم دستباف ممکن است کمی زیادتر و یا کمتر از اندازه‌های مرسوم باشند. این مسئله به دلیل دستباف بودن گلیم امکان‌پذیر است؛ اما نباید بیش از حد باشد.
خرید گلیم دستباف باید با توجه به نکات گفته شده انجام گیرد و نیازمند دقت خاصی است تا فرد به‌اشتباه گلیم ماشینی را به‌جای گلیم دستبافت خریداری نکند. شما می‌توانید برای اطمینان خاطر گلیم موردنظر خود را از فروشگاه اینترنتی گالری جریان خریداری کنید تا نسبت به اصالت و دستبافت بودن گلیم خود اطمینان داشته باشید. تنوع این محصول در این فروشگاه بسیار بالا است و شما به‌راحتی می‌توانید با توجه به دکوراسیون منزل خود، مورد مناسبی را خریداری کنید.
