تصادفات رانندگی هر روز در جادهها و خیابانها رخ میدهند و گاهی تنها در چند ثانیه، خسارتهایی ایجاد میکنند که جبران آنها از توان بسیاری از افراد خارج است. در چنین شرایطی، بیمه شخص ثالث بهعنوان یک پشتوانه قانونی و مالی، نقش حیاتی در مدیریت پیامدهای حادثه ایفا میکند. به همین دلیل، جایگاه ویژهای در نظام بیمهای کشور دارد. در مطلب پیش رو سعی داریم تا به کاربردها و انواع پوشش بیمه شخص ثالث بپردازیم.
بیمه شخص ثالث چیست؟
بیمه شخص ثالث یکی از مهمترین انواع بیمه پایه در زمینه خودرو است که با هدف جبران خسارتهای جانی و مالی واردشده به اشخاص ثالث در حوادث رانندگی طراحی شده است. این بیمهنامه بهعنوان یک پشتوانه قانونی و مالی، نقش بسیار مهمی در مدیریت پیامدهای یک تصادف دارد و از بروز مشکلات سنگین برای راننده مقصر جلوگیری میکند. در نتیجه خرید بیمه شخص ثالث بسیار ضروری و کارآمد خواهد بود.
بهطور کلی در هر حادثه رانندگی، ۳ نقش اصلی تعریف میشود:
- شخص اول: مالک یا راننده مقصر حادثه
- شخص ثانی: شرکت بیمه که تعهدات مالی و جانی را بر عهده دارد.
- شخص ثالث: هر فردی که در اثر حادثه دچار خسارت مالی یا جانی شود، بهجز راننده مقصر.
انواع بیمه شخص ثالث کدام است؟
بیمه شخص ثالث در ایران در ۲ نوع اصلی ارائه میشود:
۱) بیمه شخص ثالث عادی
این بیمهنامه برای تمام خودروها و موتورسیکلتهایی که در داخل کشور تردد میکنند الزامی است. پوششهای آن شامل تعهد مالی، تعهد بدنی و پوشش حوادث راننده مقصر است. قیمت بیمه شخص ثالث عادی بر اساس نوع خودرو، کاربری، سال ساخت، سوابق عدم خسارت و سقف تعهدات انتخابی تعیین میشود.
۲) بیمه شخص ثالث بینالمللی (کارت سبز)
این بیمه برای افرادی صادر میشود که قصد دارند با وسیله نقلیه خود به کشورهای عضو سیستم کارت سبز سفر کنند. پوششهای آن فقط در خارج از کشور معتبر است و توسط تعداد محدودی از شرکتهای بیمه ارائه میشود.
بیمه شخص ثالث چه کاربردی دارد؟
کاربرد بیمه شخص ثالث تنها محدود به پرداخت خسارت نیست. در ادامه مهمترین کاربردهای آن را بررسی خواهیم کرد:
۱) جبران خسارتهای مالی و جانی اشخاص ثالث
اگر در یک تصادف، فردی آسیب ببیند یا خودروی او خسارت ببیند، بیمه شخص ثالث هزینههای مربوطه را پرداخت میکند. این موضوع باعث میشود زیاندیده بدون نیاز به پیگیری مستقیم از راننده مقصر، خسارت خود را دریافت کند.
۲) حمایت مالی از راننده مقصر
همانطور که گفتیم بیمه شخص ثالث نقشی اساسی در جبران خسارت تصادفات برعهده دارد اما تعهد راننده در بیمه شخص ثالث چیست؟ راننده یا مالک خودرو موظف است که حق بیمه را در تاریخ مقرر و با شرایط ذکرشده در بیمهنامه بپردازد تا مسئولیت پرداخت مالی ناشی از تصادفات به شرکت بیمه منتقل شود.
۳) جلوگیری از پیامدهای قانونی
در گذشته، بسیاری از رانندگان به دلیل ناتوانی در پرداخت دیه با حکم حبس مواجه میشدند. بیمه شخص ثالث با پرداخت خسارت از بروز چنین مشکلاتی جلوگیری میکند.
۴) کاهش اختلافات و پروندههای قضایی
وجود بیمه باعث میشود روند جبران خسارت شفاف و سریع انجام شود و بسیاری از پروندهها بدون ورود به دادگاه حلوفصل شوند.
موارد تحت پوشش بیمه شخص ثالث کدامند؟
در پاسخ به سوال بیمه شخص ثالث چه خساراتی را پرداخت میکند؟ باید گفت پوشش بیمه شخص ثالث شامل دو نوع خسارت است: خسارت مالی و خسارت جانی. البته بر اساس قانون جدید بیمه شخص ثالث، خسارت جانی راننده مقصر نیز در قالب پوشش حوادث راننده تحت حمایت قرار میگیرد. این ۳ بخش، مجموعه تعهدات بیمه گزار در مبحث پوشش بیمه شخص ثالث است.
۱) خسارت مالی به خودروی اشخاص ثالث
خسارت مالی به هرگونه آسیب وارد شده به اموال اشخاص ثالث گفته میشود. این بخش از پوشش بیمه شخص ثالث، یکی از پرکاربردترین تعهدات بیمهگر است و شامل موارد زیر میشود:
- خسارت به خودروهای دیگر در اثر برخورد یا تصادف
- خسارت به اموال عمومی مانند گاردریلها، تابلوهای راهنمایی، چراغهای راهنمایی و سایر تجهیزات شهری
- خسارت به اموال خصوصی مانند دیوار منازل، شیشه مغازهها، درب پارکینگ و سایر داراییهای شخصی
سقف تعهدات مالی هر سال توسط بیمه مرکزی تعیین میشود و بیمهگزار میتواند با پرداخت حق بیمه بیشتر، سقف تعهد مالی بالاتری انتخاب کند. انتخاب سقف بالاتر، بهویژه با توجه به افزایش قیمت خودروها و هزینههای تعمیرات، اهمیت زیادی دارد و از پرداخت مابهالتفاوت خسارت توسط راننده مقصر جلوگیری میکند.
۲) خسارت جانی به اشخاص ثالث
اگر بپرسید تعهد بدنی بیمه شخص ثالث چیست؟ باید به مبحث خسارت جانی این بیمه اشاره کرد که شامل هرگونه آسیب جسمی وارد شده به اشخاص ثالث است. این بخش از بیمه، سنگینترین و مهمترین تعهد شرکت بیمه محسوب میشود و موارد زیر را در بر میگیرد:
- هزینههای درمان و بیمارستان
- شکستگی، جراحت و آسیبهای جسمی
- نقص عضو و ازکارافتادگی
- پرداخت دیه فوت در صورت جانباختن فرد زیاندیده
مبنای محاسبه این تعهدات، نرخ دیه سال است که هر سال توسط قوه قضاییه اعلام میشود.
۳) پوشش حوادث راننده مقصر
از سال ۱۳۹۵، طبق قانون جدید بیمه شخص ثالث پوشش جانی راننده مقصر نیز به بیمهنامه افزوده شد. این پوشش شامل هزینههای درمان، نقص عضو و دیه فوت راننده مقصر حادثه است. البته سقف این تعهد بر اساس دیه ماه غیرحرام محاسبه میشود و کمتر از سقف تعهدات جانی اشخاص ثالث است. این بخش از بیمه، نقش مهمی در حمایت از راننده در تصادفات شدید دارد و از تحمیل هزینههای سنگین درمان یا دیه به خانواده او جلوگیری میکند.
چه خسارتهایی تحت پوشش بیمه شخص ثالث نیست؟
با وجود گستردگی پوششها، برخی خسارتها طبق قوانین بیمه شخص ثالث در تصادف از تعهدات شرکت بیمه خارج هستند و در صورت وقوع، مسئولیت آنها بر عهده راننده مقصر خواهد بود. مانند:
- رانندگی بدون گواهینامه معتبر و منطبق با خودرو
- رانندگی در حالت مستی یا مصرف مواد مخدر
- عمدی بودن تصادف به قصد خودکشی یا سقط جنین
- صحنهسازی تصادف
- آسیب به بدنه خودروی راننده مقصر
- استفاده از خودرو برخلاف شرایط بیمهنامه
- وارد شدن خسارت به صورت مستقیم یا غیرمستقیم از تشعشعات اتمی و رادیواکتیو
- خسارتهای ناشی از جنگ، شورش یا بلایای طبیعی (این موارد از استثنائات بیمه شخص ثالث است که در صورت داشتن الحاقیه بیمه ممکن است شامل پوشش بیمه شخص ثالث شوند.)
جمعبندی
بیمه شخص ثالث بهعنوان مهمترین و ضروریترین بیمهنامه خودرو، نقش اساسی در مدیریت پیامدهای مالی و جانی تصادفات دارد. پوشش بیمه شخص ثالث که شامل خسارتهای مالی، جانی و حتی حوادث راننده مقصر است باعث میشود تا خسارت وارده با کمترین یا حتی بدون فشار و آسیب اجتماعی به راننده و زیاندیدگان جبران شود. بنابراین انتخاب بهترین بیمه با سقف تعهدات مناسب، بهترین راه برای داشتن آرامش خاطر در رانندگی است.
