پرچم ایران دارای 3 رنگ سبز، سفید و قرمز می باشد. تمام ملت ها با گذر زمان، تغییرات فراوانی را تجربه کرده اند که این تغییرات در وسعت جغرافیایی، فرهنگ مردم و حتی پرچم کشورها دیده می شود. پرچم کشور ایران نیز با روی کار آمدن سلسه های مختلف، دچار تغییرات فراوانی شده تا به شکل امروزی در آمده است. اگر شما هم قصد آشنایی با تاریخ تحولات پرچم و نماد ایران را دارید، تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.
عکس پرچم ایران
به نظر مورخان هرچند تصاویر متعددی از پرچم های ایرانی در طول تاریخ وجود دارد، اما امکان ایجاد تغییر در ظاهر آن ها به صورت عمدی و به مقاصد سیاسی هست. اما با مشاهده عکس پرچم ایران پس از کناره گیری پهلوی، شاید تا به حال متوجه ایجاد تغییرات در آن نشده باشید. به نظر می رسد نقاشی پرچم ایران در این چند سال توانسته ماهیت اصلی خود را حفظ کند و نسل به نسل به آیندگان منتقل شود.
رنگ پرچم ایران
پرچم امروزی ایران به سه رنگ قرمز، سفید و سبز دیده می شود. در میان آن نیز نقش زیبای لا اله الا الله دیده می شود، هرکدام از این رنگ ها به معنای خاصی تعبیر می شوند. رنگ سفید آن به معنای صلح طلبی ملت ایران است، رنگ قرمز آن به پاس احترام به تمام افرادی است که از زمان به وجود آمدن این سرزمین تا به امروز جان خود را در راه میهن فدا کرده اند و رنگ سبز پرچم نیز نماد آبادانی است و به معنای این است که تمام تلاش های یک ایرانی از گذشته تا به الان در راستای ایجاد و حفظ یک سرزمین آباد بوده است.
نماد پرچم ایران
یکی از مهم ترین نقوش نمادین پرچم ایران در زمان حکومت جمهوری اسلامی، وجود عبارت لا اله الا الله در میان آن است. این نوشته نشان دهنده پیروزی این حکومت در 22 بهمن سال 57 بر حکومت پهلوی است. جالب است بدانید که آیین زرتشت نیز رنگ های این پرچم را تعریف کرده و هرکدام از آن ها را یک نماد خاص در نظر گرفته است.
در آیین زرتشت رنگ سبز به معنای سربلندی، رشد و امید به زندگی است. به همین دلیل آن ها از این رنگ برای لباس عروس و داماد و حتی سفره عروس استفاده می کنند. وجه اشتراک اسلام و زرتشت در مقدس شمردن رنگ سبز است. رنگ سفید از دیدگاه این مذهب به معنای پاک بودن است. به همین دلیل لباس موبدان زرتشتی به رنگ سفید است. رنگ قرمز آن نیز یادآور خورشید و آتش است.
پرچم ایران قدیم
پرچم ایران قدیم از زمان شروع حکومت فریدون تا انتهای حکومت محمدرضا پهلوی به اشکال مختلف دیده شده است. برخی از این پرچم ها نشان دهنده پیروزی مردم این سرزمین بر ظلم و ستم است و سایر پرچم ها نشان دهنده قدرت زیاد شاهان سرزمین است. پرچم ایران قدیمی به دو شکل هندسی مثلث و مستطیل دیده می شود. پرچم ایران قدیم تا زمان قاچار مثلثی شکل بوده و پس از آن به شکل مستطیل تغییر کرده است. جنس این پرچم ها نیز در دوره های مختلف، متفاوت بوده است. اولین پرچم ها از جنس چرم حیوانی بوده اند اما کم کم این چرم ها جای خود را به پرچم های پارچه ای دادند.
اولین پرچم ایران
نخستین پرچم ایران به سه رنگ قرمز، بنفش و زرد بوده است و بر روی آن هیچ نوشته یا علامت خاصی وجود نداشت. حاشیه این پرچم به رنگ قرمز و زمینه اصلی آن به رنگ بنفش بود. قسمت های زرد رنگ در زمینه بنفش آن قرار داشت. گفته می شود این پرچم همان پیشبند چرمی کاوه آهنگر بود که سطح رویی آن را رنگ آمیزی کرده بودند.

عکس پرچم های ایرانپرچم ایران شاهنشاهیالبته به نظر می رسد این رنگ ها بدون هیچ هدفی و فقط برحسب زیبایی ظاهری انتخاب شده بود. نخستین پرچم ایران توانست سال های زیادی در این سرزمین، بدون هیچ گونه تغییری باقی بماند. فقط در زمان های مختلف، پادشاهان به آن جواهراتی را آویز می کرده اند.
پرچم ایران در طول تاریخ
ایران یکی از آن کشورهایی است که در طول تاریخ خود، پرچم های مختلفی را داشته است. هرکدام از آن ها پس از یک حادثه مهم به وجود آمده و نماد خاصی داشتند. پرچم های ایران در طول تاریخ در ابتدا تک رنگ و بسیار ساده بوده اند. با گذشت این زمان نقش های متعددی بر روی آن ها قرار گرفت و رنگ آن ها نیز تغییر کرد. پرچم های ایران به ترتیب شامل درفش کاویانی، پرچم هخامنشی، غزنوی، اشکانی، سلجوقی، پهلوی، ساسانی، صفوی، افشاری و جمهوری اسلامی می شود.
پرچم ایران در زمان هخامنشیان
یکی از ماندگارترین پرچم های ایرانی، متعلق به زمان هخامنشیان بود. پرچم هخامنشیان در قبل و بعد از به حکومت رسیدن کوروش بزرگ با یکدیگر تفاوت داشت. قبل از به تخت نشستن کوروش کبیر، بر روی پرچم ایران نقش یک گاو با سری از جنس انسان و یک بال بر روی خود دیده می شد.
پرچم جدیدتر متعلق به زمان هامنشیان در وسط خود یک پرنده داشت که بال های خود را باز کرده است. در پشت این پرنده نیز یک خورشید وجود داشت؛ این پرچم در بین مورخان به نام درفش شهباز معروف است. گفته می شود که زمان طراحی این پرچم به دوران سلطنت کمبوجیه دوم و داریوش هخامنشی برمی گردد. این پرچم حتی پس از انقراض هخامنشیان و به روی کار آمدن سلسله اشکانیان بر فراز آسمان ایران زمین دیده می شده است.
اولین پرچم ایران، درفش کاویانی
درفش کاویانی که به نام پرچم فریدون نیز بین مردم آن زمان شناخته می شد، از زمان قیام کاوه آهنگر تا اواخر دوران سلطنت ساسانیان پابرجا بود. این پرچم همان پیشبند چرمی است که کاوه برای فراخواندن مردم به قیام و مبارزه علیه ضحاک بر سر چوب کرد و برافراشت. متاسفانه این پرچم در زمان حمله اعراب به ایران توسط عرب ها ربوده شد. عرب ها جواهرات آویخته شده به این پرچم را دزدیدند و اصل پرچم را نیز سوزاندند. پس از آن به مدت دو قرن این کشور هیچ پرچمی نداشت. این پرچم برخلاف بسیاری از پرچم ها که توسط پادشاهان به کشور تحمیل شده است، به دست مردم به وجود آمده بود.
پرچم ایران در زمان ساسانیان
سلسله ساسانیان آخرین فرمانروایی در ایران باستان قبل از حمله اعراب بود. این حکومت توسط فردی به نام اردشیر بابکان تاسیس شد. آخرین امپراطوری ساسانیان به دست خسرو پرویز بود. این فرد در تمام دوران حکومت خود به فکر جنگ و گرفتن انتقام از رومیان بود. همین مسئله باعث تضعیف قدرت ایران و شکست آن توسط سپاه عمر بن خطاب شد. پس از سرنگون شدن این حکومت توسط اعراب، پرچم این سرزمین به طور کلی تغییر یافت. سلسله ساسانیان هیچ پرچمی را در زمان حکومت خود ابداع نکرده است. این سلسله از همان پرچم کاوه آهنگر در زمان خود بهره گرفته است.

پرچم ایران در زمان اشکانیان
پرچم اشکانیان تا حد زیادی مشابه پرچم غزنویان بود. به طوری که زمینه این پرچم مشکی و در بخش میانی آن یک دایره یا خورشید به رنگ زرد وجود داشت. به علت عمر زیاد دولت اشکانیان، پرچم آن در دسته پرچم های ماندگار ایرانی قرار گرفته است. این حکومت توسط ساسانیان پس از 4 قرن حکومت برای همیشه از بین رفت.
پرچم ایران در زمان مختار
در زمان زندگی امام حسین و مختار ثقفی، ایران هیچ پرچمی نداشت. البته دو تن از قهرمانان آن دوران به نام بابک و ابومسلم برای خود پرچم هایی داشتند که از آن در مبارزات به عنوان یه وسیله نمادین استفاده می کردند. پرچم یکی از آن ها به رنگ قرمز و پرچم دیگری به رنگ سیاه بود. بر روی این دو پرچم هیچ علامتی وجود نداشت بدین سبب که این دو فرد طراحی بر روی پرچم را ناشایست می پنداشتند. بنابر توضیحات داده شده به این مسئله پی می بریم که کشور ایران در زمان حیات مختار، پرچم واحدی نداشته است.
پرچم ایران در زمان غزنویان
تصاویر زیادی از پرچم غزنویان وجود داشت؛ ویژگی مشترک بین تمام این تصاویر وجود یک پس زمینه مشکی رنگ و وجود یک خورشید زرد رنگ در وسط آن بود. این اولین دوره ای از تاریخ بود که تصاویر توانستند بر روی پرچم ها پدیدار شوند. البته این پرچم دوام زیادی نیاورد و با به روی کار آمدن سلطان مسعود غزنوی دچار تغییرات فراوانی شد. به طوری که خورشید پرچم جای خود را به یک شیر قدرتمند داد. قدرت این شیر باعث ماندگاری آن تا زمان پدیدار شدن جمهوری اسلامی شده بود.
پرچم ایران در زمان خوارزمشاهیان
با پیروزی سپاه خوارزمشاهیان و تشکیل حکومت خوارزمشاهی، خورشید پرچم بر روی سکه های آن زمان نیز حکاکی شد. البته تغییر چندانی در پرچم کشور در این دوران با دوران افشاریان دیده نمی شود. در آن زمان آیین بیشتر مردم ایران میترائیسم بوده و در این آیین خورشید از ارزش معنوی بالایی برخوردار است.
پرچم ایران در زمان صفویان
رنگ زمینه پرچم در دوران صفویه برخلاف سایر دوران ها سبز بوده است. البته تصویر میانی آن همان شیر و خورشید است. هرچند شاید در شکل شیر موجود بر روی آن در طول زمان تغییراتی ایجاد شده باشد. البته تصویر شیر بر روی پرچم شاه عباس صفوی، پادشاه شیعه ذهب صفوی، وجود نداشته و به جای آن فقط یک ماه دیده می شده است.
پرچم ایران در زمان افشاریان
ایران تا قبل از ظهور افشاریان دچار از هم گسیختگی و نفاق داخلی شده بود. اما با به روی تخت نشستن نادرشاه و با درایت های خود، توانست ایران را بار دیگر متحد کند. پرچم ایران در زمان افشاریان به دو رنگ قرمز و زرد بود و یک شیر از نمای نیم رخ بر روی آن قرار داشت. خورشیدی در پشت این شیر قرار گرفته و درون آن خورشید عبارت الملک الله نوشته شده بود.
پرچم قاجار
با به روی کار آمدن سلسله قاجاریان، چندین تغییر اساسی در شکل و رنگ پرچم به وجود آمد، به طوری که آن را به پرچم امروزی ایران بسیار شبیه کرد. نشان شیر برای نخستین بار در زمان حکومت قاجار بر روی پرچم ایران قرار گرفت. دستور طراحی این پرچم به دست فتحعلی شاه قاجار صادر شد. طراحی موجود در قسمت وسط این پرچم توسط یک نقاش روس خلق شده است. پرچم ایران در زمان قاجار به دو نوع پرچم شاهنشاهی و پرچم نظامی وجود داشته است. تفاوت این دو پرچم در وجود یا عدم وجود شمشیر دو سر در دست شیر است. این نشان را می توانید در پرچم شاهنشاهی مشاهده کنید.
پرچم ایران در دوران مشروطه
با پیروزی مشروطیت از اولین مسائلی که در قانون اساسی به آن پرداخته شد، رنگ پرچم ایران بوده است. علاوه بر این موضوعات، بزرگان کشور در مورد ترتیب قرارگیری این رنگ ها نیز تصمیمگیری شد. جمعیت کثیری از مردم در آن زمان شیعه امام علی بودهاند. یکی از القاب حضرت علی اسدالله به معنای شیر خدا است. به همین دلیل در وسط این پرچم تصویری از شیر نقاشی شده است.

پرچم ایران در زمان پهلوی
در آن زمان پرچم پهلوی به سه رنگ قرمز، سفید و سبز دیده می شد. در وسط پرچم ایران شاهنشاهی نشان شیر و خورشید نقش بسته بود. ترتیب قرارگیری این سه رنگ در زمان پهلوی دچار تغییر شد. رنگ سبز پرچم به خواسته روحانیون در بخش بالای پرچم قرار گرفت تا قداست این سرزمین را بیشتر نمایان کند. شمشیری که در دست شیر این پرچم قرار گرفته نیز تحت تاثیر دین اسلام به وجود آمد. مسلمانان آن زمان اعتقاد داشتند این شمشیر یادآور ذوالفقار حضرت علی است.
پرچم جدید ایران، پرچم جمهوری اسلامی
با گذر تمام تغییرات یاد شده نوبت به پرچم جمهوری اسلامی رسید. اولین تغییر ایجاد شده در این پرچم مربوط به حذف نشان شیر می شود؛ زیرا روحانیون در آن زمان اعتقاد داشتند وجود شیر بر روی پرچم ایران شیر و خورشید حرام است. بدین ترتیب به جای آن، نام خداوند را در وسط آن قرار دادند. از آن زمان تاکنون، این پرچم متحمل تغییر نشده است.







